Wat is toetsinkomen?
Het toetsinkomenis het door de bank vastgestelde inkomen waarop je maximale hypotheek wordt berekend. Waar een werknemer een loonstrook inlevert, leidt de bank het toetsinkomen van een ZZP'er af uit de winst uit onderneming zoals die in de jaarrekening en IB-aangifte staat. Vervolgens bepaalt de financieringslast hoeveel je daarmee kunt lenen.
Hoe berekent de bank het toetsinkomen van een ZZP'er?
Hoeveel van je winst meetelt, hangt sterk af van het aantal jaren dat je onderneemt. De gangbare percentages:
- 1 jaar ZZP, circa 75% van de winst van dat jaar.
- 2 jaar ZZP, circa 90% van het gemiddelde van die twee jaren.
- 3 jaar of meer, 100% van het gemiddelde, maar nooit hoger dan het laatste jaar.
Die regel "nooit boven het laatste jaar" beschermt de bank tegen een dalend inkomen: zakt je winst in het recente jaar, dan telt dat lagere bedrag.
Rekenvoorbeeld toetsinkomen
Bij een winst van € 50.000 levert het aantal jaren een fors verschil op (indicatief, NIBUD-norm 2026, toetsrente 5%).
| Jaren ZZP | % van winst | Toetsinkomen | Indicatief maximum |
|---|---|---|---|
| 1 jaar | 75% | € 37.500 | ± € 168.000 |
| 2 jaar | 90% | € 45.000 | ± € 223.000 |
| 3 jaar | 100% | € 50.000 | ± € 260.000 |
Gemiddelde, gewogen of laagste jaar?
Naast het percentage verschilt ook de methode per bank. Sommige nemen het rechte gemiddelde van de jaren, andere een gewogen gemiddelde dat het recente jaar zwaarder laat tellen, en weer andere uitsluitend het laagste jaar. Bij een stijgend inkomen pakt een gewogen gemiddelde gunstig uit; bij een wisselend inkomen kan de laagste-jaar-methode juist beperkend zijn. Op hetzelfde dossier kan het verschil oplopen tot 10 à 15% in de maximale hypotheek, precies de reden waarom een adviseur de bank kiest waar jouw cijfers het gunstigst uitpakken.
Toetsinkomen en de inkomensverklaring
Bij korte historie of wisselend inkomen kan een inkomensverklaring ondernemer je toetsinkomen objectief vaststellen. Een rekenexpert normaliseert dan incidentele baten en eenmalige kosten, wat tot een verdedigbaarder, en soms hoger, toetsinkomen leidt. Voor NHG is deze verklaring verplicht.
Bereken je eigen toetsinkomen en maximum met de ZZP-hypotheekcalculator.
Veelgestelde vragen
Wat is het toetsinkomen van een ZZP'er?
Het toetsinkomen is het door de bank vastgestelde inkomen waarop je maximale hypotheek wordt berekend. Voor ZZP'ers is dat gebaseerd op de winst uit onderneming, niet op een loonstrook.
Hoeveel van mijn winst telt mee als toetsinkomen?
Doorgaans circa 75% bij 1 jaar ZZP, 90% bij 2 jaar en 100% van het gemiddelde bij 3 jaar of meer. Het gemiddelde wordt nooit hoger gerekend dan je laatste jaar.
Waarom verschilt mijn toetsinkomen per bank?
Banken hanteren verschillende methodes: het rechte gemiddelde, een gewogen gemiddelde met meer gewicht voor het recente jaar, of het laagste jaar. Op hetzelfde dossier kan dat 10 tot 15% schelen.
Telt partnerinkomen mee in het toetsinkomen?
Ja. Het inkomen van een partner in loondienst telt volledig mee en wordt opgeteld bij je ZZP-toetsinkomen, wat het gezamenlijke maximum flink kan verhogen.
Bronnen
- Financieringslastnormen en toetsrente 2026, NIBUD-financieringslastnormen / Tijdelijke regeling hypothecair krediet (geraadpleegd op 7 juni 2026)
- NHG-grens 2026, NHG - Voorwaarden & Normen 2026 (geraadpleegd op 7 juni 2026)
Informatie op deze pagina is algemeen en geen persoonlijk financieel advies. Cijfers zijn indicatief en gebaseerd op publieke bronnen op het moment van publicatie. Vraag altijd persoonlijk advies bij een AFM-geregistreerd hypotheekadviseur.